BLOGCZEJNalpha

Salutowanie – Historia „dwóch palców”

Żołnierskie „Witaj”

Każdego dnia miliony ludzi spotykając innych składa im pozdrowienie. Począwszy od zwykłego „Cześć” i „Dzień dobry” wypowiadanych przez zwykłych obywateli do siebie. W przypadku kontaktu z osobą duchowną usłyszymy „Szczęść Boże” lub „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”. Natomiast w środowisku służb mundurowych i harcerzy zauważymy pewien gest zwany salutowaniem. Salutowanie jest pozdrowieniem i symbolizuje oddanie honorów drugiej osobie. Gest ten według tradycji wywodzi się z czasów rycerskich. Wówczas rycerz, gdy spotkał innego (a nie miał wrogich zamiarów) unosił dłonią przyłbice hełmu. Jak ten gest dziś wygląda? Mocno upraszczając polega na przystawieniu dłoni lub palców do nakrycia głowy. Jednak gest ten ma wiele odmian na świecie. Ale skąd w ogóle pomysł by salutować? Dlaczego Polska jest tak unikatowa pod tym względem? Dlaczego za jeden typ salutu można być ukaranym? Postaram się to wam dziś przedstawić.

Knight-Death-and-the-Devil.jpg

Geneza polskiego salutu

W Polsce salutuje się dwoma palcami. Ta tradycja prawdopodobnie ma swój początek w czasach wojen napoleońskich lub powstania listopadowego (do dziś nie wiadomo). Związana z tym zwyczajem jest pewna legenda. Przedstawia ona historię pewnego adiutanta, który mimo odniesionych ran w wyniku wybuchu szrapnela, dotarł z meldunkiem do dowódcy, zasalutował krwawiącą dłonią z dwoma palcami, po czym zmarł. Na pamiątkę tego wydarzenia Tadeusz Kościuszko lub Józef Poniatowski (są różne wersje) wprowadził zwyczaj salutowania w ten sposób w całej armii. Dzięki temu do dziś salutujemy wyłącznie dwoma palcami (środkowym i wskazującym), pozostałe palce pozostają zgięte a zewnętrzną część dłoni skierowana jest do salutującego. Z polskim salutowaniem, był problem miedzy innymi w czasie II wojny światowej. Alianci widząc salutujących polaków, nie znając naszych zwyczajów, oskarżali nas o brak szacunku lub pijaństwo. Wiązało się to nawet z aresztem do wyjaśnienia sprawy. A wszystko przez różnice kulturowe.

Ludwik_Solski.jpg

Salutowanie w innych kulturach

Mówi się „Co kraj to obyczaj”. I to powiedzenie wpisuje się mocno w salutowanie. Salut wykonuje się w różny sposób. Niektóre z nich np. można wykonywać tylko do nakrycia głowy a z kolei za wykonanie innego można zostać ukaranym.

Oprócz polskiego unikatu mamy również m.in. :

  • Salutowanie pełna dłonią – W większości armii świata salutuje się pełną dłonią. Zazwyczaj jest to prawa ręka (złączone palce). Generalnie salutuje się do nakrycia głowy, jednak gdzieniegdzie dopuszczalne jest oddawanie honorów do tzw. „pustej głowy” (m.in. w USA). Natomiast położenie dłoni już nie jest takie oczywiste. Dla przykładu w RAF (Wielka Brytania) salutuje się pełną dłonią (wnętrze dłoni skierowane do przodu). Z kolei w marynarce wojennej, dłoń układa się prostopadle do głowy (wnętrze dłoni skierowane równolegle do ziemi).

soldiers-559761_640.jpg

  • Salut rzymski - Jest to gest polegający na oddaniu honorów poprzez wzniesienie do przodu, prostopadle do ciała wyprostowanego prawego ramienia. Mitem jest jednak, że wywodzi się z starożytnego Rzymu. Mit ten rozrósł się m.in. pod wpływem produkcji filmów o tej tematyce (np. Ben-Hur z 1907 roku) lub przez sztukę (obraz - Przysięga Horacjuszy z 1784 roku) mimo, że obraz ten przedstawia trzech braci wyciągających ręce do mieczy. Salut ten był początkowo używany przez włoskich faszystów. Gest ten od nich przejęły inne organizacje faszystowskie i naziści, którzy z obrzydzili ten gest do granic ludzkiej wytrzymałości. Dziś propagowanie tego gestu jest karane m.in. w Niemczech, Austrii i Polsce. Ciekawostką jest, że gest ten towarzyszył ślubowaniu amerykańskiej fladze od 1892 do 1942. Jednak zaniechano tego zwyczaju, gdyż kojarzył się zbyt mocno z nazistami.

Jacques-Louis_David_020.jpg

  • Zogist – Jest to wojskowe pozdrowienie, które było używane w Albanii. Co ciekawe jest używane również przez ludność cywilną w innych częściach świata (m.in. w Meksyku i Indiach). Gest ten wykonuje się prawą ręką umieszczoną na sercu, z dłonią skierowaną wnętrzem w dół.

Civil_Salute_Mexican_Flag.jpg

Gesty te nierzadko ewoluowały w historii armii świata. Nie wykluczone, że za naszego życia, doczekamy się jeszcze jakichś zmian w tym temacie. Natomiast już dziś dziękuje wam za to, że jesteście ze mną. Zapraszam do zapoznania się z moimi starszymi wpisami, a jeśli się podobało, to czekam na głosy. Pozdrawiam.

Na podstawie:

https://pl.wikipedia.org

Źródła grafik:
https://pl.wikipedia.org/
https://pixabay.com/pl/

KOMENTARZE

  • gural0000

    całkiem fajna ciekawostka

  • czcibor360

    Dobry artykuł polecam :)

  • wolontariusz

    Salut pionierów jest ciekawy.

  • lesiopm

    Salutowanie, to potoczne określenie "oddawania honoru", gdyż takie określenie funkcjonuje w regulaminach wojskowych. Całkiem ciekawy artykuł.

  • danielzygmunt

    Fajny artykuł, ciesze się ze wspomniałeś o harcerzach (sam jestem).
    Ciekawostką jest to, że w harcerstwie różnie się salutuje.
    Możesz zalutować dwoma palcami jeżeli masz beret albo inne nakrycie głowy.
    W momencie gdy nie masz nakrycia, salutuje się trzema palcami tak jak na obrazku poniżej :

    Pozdrawiam :)