BLOGCZEJNalpha

Astronomia kopernikańska

Kiedy Ptolemeusz zmarł w drugiej połowie II wieku, losy astronomii zapadły w głęboki sen na ponad tysiąc lat. W tym czasie astronomowie islamu nie dokonali żadnych rewolucji. Przełom nastąpił początkiem XVI wieku, gdy jeden człowiek zaproponował teorię, która zmieniła wszelkie dotychczasowe poglądy na temat kosmosu.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2c/Cellarius_Harmonia_Macrocosmica_-_Scenographia_Systematis_Copernicani.jpg

źródło obrazka

W VII wieku powstało imperium islamu. Prace Ptolemeusza przetłumaczono na język arabski i tamtejsi uczeni wzorując się na jego dziełach sami prowadzali badania kosmosu. Arabowie nie dokonali rewolucji w astronomii, jednak przez długi czas wyprzedzali uczonych z krajów chrześcijańskich. W Europie w tym czasie Kościół przyjął oficjalnie model geocentrycznej budowy wszechświata i sprawował władzę nie tylko nad religią, lecz także nad innymi naukami.

Mikołaj Kopernik
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Jan_Matejko-Astronomer_Copernicus-Conversation_with_God.jpg

źródło obrazka

Rewolucji dokonał Mikołaj Kopernik, żyjący w latach 1473 do 1543. W Akademii Krakowskiej trafił na tamtejszą szkołę astronomiczną, następnie wyjechał do Włoch studiować prawo i medycynę. Kopernik od początku nie był zwolennikiem teorii geocentrycznej, miał wobec niej wiele wątpliwości. Mimo, że polski astronom zachował wiele rozwiązań z teorii Ptolemeusza, takich jak koliste orbity i epicykle, to jednak dokonał najważniejszej zmiany: umieścił w centrum wszechświata Słońce, a Ziemia stała się jedną z planet krążących wokół niego. W ten sposób powstał Heliocentryczny(Słońce w centrum) model budowy wszechświata, który Kopernik opisał w dziele : De Revolutionibus Orbium Coelestium(O obrotach sfer niebieskich) w 1543 roku.

Tycho Brahe
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2b/Tycho_Brahe.JPG

źródło obrazka

Teoria Kopernika zaczęła zdobywać popularność. Jednak na drodze jej rozwoju pojawił się Tycho Brahe, duński astronom żyjący w latach 1546 do 1601. Nie dowierzał on Kopernikowi i postanowił wykonać wiele obserwacji astronomicznych o dużej dokładności by przebudować astronomię na nowo od podstaw. Na wyspie Hven u wybrzeży Danii wybudował zamek, który stał się obserwatorium astronomicznym jakiego ówczesny świat nie widział. Od 1576 do 1597 roku Tycho przeprowadził ogromną ilość badań i obserwacji. Brahe stworzył własny model wszechświata, w którym połączył teorię Ptolemeusza z teorią Kopernika. W jego modelu kosmosu, planety obiegały Słońce, które krążyło wokół nieruchomej Ziemi. Astronomia znów zrobiła krok do tyłu.

Johannes Kepler
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Johannes_Kepler_1610.jpg

źródło obrazka

Brahe przeniósł się do Pragi, gdzie sprowadził austriackiego matematyka i astronoma Johannesa Keplera. Żyjący w latach 1571 do 1630 Kepler był zwolennikiem Kopernika. Miał on matematyczną wyobraźnię i wierzył, że tylko matematycznie można odkryć tajemnicę budowy wszechświata. Korzystając z wyników badań Brahego próbował stworzyć własny model kosmosu. Ponosił jednak porażki i doszedł do wniosku, że teoria Tycho jest nie niepoprawna. Kepler postanowił zastąpić okręgi elipsami, co poprawiło wyniki jego badań. Eliptyczność orbit to pierwsze z trzech praw ruchu planet, których odkrył. Twierdził też, że linia łącząca planetę i Słońce zakreśla równe pola w tych samych odstępach czasu. Jego trzecie odkrycie wprawiło go w zachwyt: okres obiegu Słońca danej planety w latach podniesiony do kwadratu równa się sześcianowi jej średniej odległości od Słońca w jednostkach Ziemia - Słońce.

Galileusz
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/85/Galileo_by_leoni.jpg

źródło obrazka

Innym zwolennikiem Kopernika był Galileusz, żyjący w latach 1564 do 1642. W 1609 roku stał się on pierwszą osobą, która użyła lunety do badań nieba. Jego odkrycia okazały się niesamowite. Ujawnił on kratery i góry na Księżycu, cztery największe księżyce Jowisza, plamy na Słońcu, fazy planety Wenus i wiele innych tajemnic nieba. W 1610 roku Galileusz publikuje Gwiezdny zwiastun, w którym opisuje swoje obserwacje nieba za pomocą lunety własnej produkcji. Astronomowie z całego świata są w szoku. Odkrycia Galileusza pasowały do teorii Kopernika. Kościół oburzony tymi odkryciami nie mógł się z nimi pogodzić i w 1633 roku w Rzymie astronom został uznany winnym wspierania nauki Kopernika i zmuszony do wyparcia się swoich poglądów. Tego jednak nie zrobił i dlatego ostatnie swe lata spędził w areszcie domowym.

Isaac Newton
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/50/Sir_Isaac_Newton_by_Sir_Godfrey_Kneller%2C_Bt.jpg

źródło obrazka

W chwili, gdy zmarł Galileusz, w Anglii urodził się Isaac Newton(1642-1727). To dzięki niemu ostatecznie utwierdzono zasady Kopernika i Keplera. Newton rozwinął ich poglądy o nowe metody matematyczne, które pozwoliły mu analizować ruchy ciał niebieskich i tym samym odkryć prawo powszechnego ciążenia. Wykazał on, że prawa Keplera są wynikiem działania grawitacji. Stworzył także pierwszy teleskop zwierciadlany, który technicznie wyprzedził lunetę Galileusza. W 1687 roku wydaje on swoje dzieło, które będzie stanowić podstawę nauk fizycznych aż do początku XX wieku. Dopiero Albert Einstein ukaże ograniczenia i niedociągnięcia teorii wszechświata według Newtona.

Dziękuję za przeczytanie i pozdrawiam miłośników Kosmosu!

Źródła artykułu:

Heliocentryzm
Mikołaj Kopernik
Tycho Brahe
Johannes Kepler
Galileusz
Isaac Newton

All rights reserved by @astromaniak 2018

KOMENTARZE

  • sarmaticus

    w 1633 roku w Rzymie astronom został uznany winnym wspierania nauki Kopernika i zmuszony do wyparcia się swoich poglądów. Tego jednak nie zrobił i dlatego ostatnie swe lata spędził w areszcie domowym.

    Nie prawda.
    Został skazany za nieposłuszeństwo. A dokładnie za to że nauczał teorii Kopernikańskiej jako prawdy, a nie jako teorii. Ponadto nie miał aresztu domowego do końca życia, a tylko przez 3 lata. I zresztą w czasie tego aresztu prowadził badania. A no i nieprawda że się nie wyparł, bo się wyparł ;)

  • bartheek

    Bardzo fajny artykuł. Szkoda, że nie napisałeś o roli Halley'a. Gdyby on nie dał Newtonowi "kopa w tyłek" aby ruszyć go do działania, to pewnie Newton swoje dzieło trzymałby w szufladzie aż do swojej śmierci i może zostałoby odkryte wiele lat później :)