BLOGCZEJNalpha

Modernistyczna Gdynia [PL]

![DSC_0777.jpg](https://steemitimages.com/DQmdtTAKCSQXoCtFenFQr2jCA9eWaRyFVSr24DzreG93qt9/DSC_0777.jpg) Gdynia to podobno najszczęśliwsze miasto w Polsce. A także kolebka polskiego modernizmu i ambitny projekt urbanistyczny, którego powstawanie zatrzymała wojna. Dzisiejsza Gdynia to duże, liczące sobie ponad 200 tys. mieszkańców miasto. Razem ze stolicą województwa – Gdańskiem (prawie 500 tys. Mieszkańców), i jakby wciśniętym pomiędzy nie, niewielkim turystycznym Sopotem tworzą Trójmiasto, spięte liniami Szybkiej Kolei Miejskiej, biegnącej od gdańskiego śródmieścia aż po Lębork. ![DSC_0767.jpg](https://steemitimages.com/DQmaFjN3Y4fAthhxeTorqw3RsfHBXdyyR5t7ZEW7i746uVk/DSC_0767.jpg) Jednak na początku XX wieku, Gdynia była jedynie wsią, pozostającą w cieniu bogatego Sopotu i prężnie rozwijającego się już od XIV wieku Gdańska. Mimo to nie była wsią zapomnianą, ponieważ od lat 20, odwiedzało ją wielu letników. Początki historii miasta Gdyni związane są ściśle z Marynarką Wojenną i budową portu. W 1924 roku, polska flota wojenna przeniosła się z Pucka do Gdyni. W 1927 roku u stóp Kępy Oksywskiej wybudowano koszary. Mieściło się tam również dowództwo, magazyny i warsztaty MW. Równocześnie powstawały plany budowy portu morskiego, ze względu na niestabilną sytuację w Wolnym Mieście Gdańsku i wrogiego nastawienia jego władz do Polski. W kwietniu 1923 roku nastąpiło otwarcie portu tymczasowego. Pierwszym statkiem, który zawitał do Gdyni był SS Kentucky. W 1927 roku zakupiono z Francji pięć statków żeglugowych, które jako pierwsze zawitały do portu w Gdyni. W 1926 roku Gdynia otrzymała prawa miejskie. ![DSC_0253.1.NEF.jpg](https://steemitimages.com/DQmf3gFmyq3WqkUTQXvVW2gQkQ6Bask1QgHdVkdm3AgjJ16/DSC_0253.1.NEF.jpg) <center>- *ORP "Błyskawica"* -</center> Gdynia rozwijała się w zawrotnym tempie. W 1921 roku liczyła niewiele ponad tysiąc mieszkańców. W momencie otrzymania praw miejskich było to już 12 tys. osób. W 1928 roku pisano tak: >Dokonanie spisu listy wyborców powoduje dużo trudności, gdyż nie można brać za podstawę rozporządzenia spisu listy wyborców corocznie w miesiącu lipcu uzupełnionej (a więc z lipca 1928 r.) ponieważ wobec wzrostu mieszkańców (przeszło 1000 na miesiąc) na terenie tutejszym jest nieaktualną i w ogóle nie może być dobrze zestawiona. Miasto powstało dzięki budowie portu i od portu się rozwijało. Ludzie z całej Polski napływali do Gdyni, w poszukiwaniu zatrudnienia. W 1934 roku Gdynia stała się największym na Bałtyku portem pod względem wielkości przeładunków, i zarazem najnowocześniejszym portem w Europie. W 1936 roku Gdynia liczyła 83 tys. mieszkańców, w 1939 roku – 127 tys. W związku z tak szybkim wzrostem liczby mieszkańców pojawiły się plany ukierunkowania rozwoju miasta. ![wlk gdynia.jpg](https://steemitimages.com/DQmcHYNbdSxrFss55n9jAE9zHegDpT2ynp9zxfjLTXrX2PS/wlk%20gdynia.jpg) <center>[źródło](https://historia.trojmiasto.pl/Wielka-Gdynia-i-biale-tablice-n105383.html?id_zdjecia=269038#fb_id:p0:269038,pozycja:0)</center> Plan rozbudowy zakładał rozszerzanie się dzielnicy przemysłowej w kierunku Chylonii. Osiedla dla robotników portowych miały rozpościerać się w obrębie gmin Obłuże, Pogórze i Oksywie. Osiedla dla rzemieślników i ogrodników, natomiast, na Witominie. Tym sposobem robotnicy portowi mieli zamieszkać blisko portu, zaś rzemieślnicy zatrudnieni w mieście blisko centrum. Na Kamiennej Górze i w Redłowie powstać miała dzielnica willowo-mieszkaniowa, a w Kolibkach i Orłowie – kąpieliska. <center>![None.jpg](https://steemitimages.com/DQmeryeXkmu73guwUHfQmqHCfwNPkSdaAwRUm788qbKfVVD/None.jpg) *[mapa](http://www.racibo.pl/2014/02/jaka-to-dzielnica-gdansk-gdynia.html) - czerwona linia wyznacza granice przedwojennych dzielnic* </center> Pierwsze plany rozbudowy powstały już w 1926 roku, jednak nie uwzględniły rozbudowy portu i musiały zostać zrewidowane. Nowy plan zatwierdzono w 1930 roku. Zdecydowano się budować miasto w stylu modernistycznym. Zakładał on ograniczoną ilość dekoracji, opływowe bryły budynków, obłe tarasy, jasny kolor elewacji i liczne przeszklenia. Charakter stylu modernistycznego nawiązywał do portowej genezy miasta – bryły budowli i elementy ich wykończenia przypominały statki, płynące jak Gdynia ku rozwojowi i nowoczesności. ![DSC_0402.1.NEF.jpg](https://steemitimages.com/DQmZJeWHyFJni1szreM45hPRG3EtGvabBJF4LRdHYBpwixR/DSC_0402.1.NEF.jpg) <center>- *widok na skrzyżowanie ul. Świętojańskiej ze Skwerem Kościuszki i ul. 10 maja* -</center> ![DSC_0774-1.jpg](https://steemitimages.com/DQmTTTHuDgbQBEqcGQHVFTJE5VgnKrNktUSwTa61qsXPRpT/DSC_0774-1.jpg) <center>-*dom mieszkalny FE BGK, 1936-1938, wg. projektu St. Ziółkowskiego*-</center> ![DSC_0783.jpg](https://steemitimages.com/DQmT5eAs9P5EaqTfxSLmSzQmJiqdCVJxag3kn4kpGDhp6PA/DSC_0783.jpg) <center>- *Izba Bawełny na ul. Derdowskiego* -</center> W stylu modernizmu budowano w Gdyni wille i pensjonaty, ale również gmachy użyteczności publicznej, a nawet magazyny i inne elementy portowej zabudowy. Śródmieście w Gdyni widziane po raz pierwszy oszałamia swoją odmiennością. Jest estetyczne i wyjątkowo spójne, czym różni się od innych Polskich miast. Po tylu latach forma budynków nie traci na aktualności, wpisując się w rzeczywistość XXI wieku. Doceniono to, wpisując w 2007 roku Gdyńskie śródmieście do rejestru zabytków. <center>![pomhist.png](https://steemitimages.com/DQmdnY3GBiaxxeWyCphBFvwkisgtRfrxqpxig9wfn37wpQ8/pomhist.png) -*obszar wpisany do rejestru zabytków*-</center> ![DSC_0858.jpg](https://steemitimages.com/DQmVersRGLJoBEEjgwVnegreX5rx3PfWoM6EcyFCAnnT2S7/DSC_0858.jpg) <center>-*kamienica Orłowskich z 1936 roku*-</center> Jak większość projektów międzywojnia, rozwój Gdyni został przerwany przez wkroczenie niemieckich wojsk. Okupanci zmienili nazwę miasta na Gotenhafen i przy pomocy oddziałów SS przymusowo wysiedlili ponad 12 tys. osób. Kolejne 38 tys. opuściło miasto nie czekając na nakaz policyjny. W 1940 roku wysiedlono kolejne 22 tys. osób. Chluba polskiej architektury stała się portem Kriegsmarine. ![DSC_0424.NEF.jpg](https://steemitimages.com/DQmeUiYgx2G27AzkpcmPfMMQAMsT7wGLtLdChzwQaeYz8st/DSC_0424.NEF.jpg) <center>-*Pomnik Wysiedlonych Gdynian*-</center> ______________ #### @postcardsfromlbn <center>__źródła:__</center> - [skm](https://www.skm.pkp.pl) - [jak to z powstaniem Gdyni było](https://historia.trojmiasto.pl/Jak-to-z-powstaniem-Gdyni-bylo-n76872.html) - [Wolne Miasto Gdańsk](http://dzieje.pl/aktualnosci/wolne-miasto-gdansk) - [wikipedia 1](https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Gdyni) - [wikipedia 2](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wysiedlenia_Polak%C3%B3w_z_Pomorza_(1939%E2%80%931943)) - [historia Gdyni](https://historia.trojmiasto.pl/Wielka-Gdynia-i-biale-tablice-n105383.html) - [modernizm 1](http://gdynia.pl/o-gdyni/architektura-modernistyczna/gdynski-modernizm-nowoczesnosc-i-styl,382130) - [modernizm 2](http://urbnews.pl/gdynia-urodziny-ikony-polskiego-modernizmu/)

KOMENTARZE

  • grzechotnik

    Za takie artykuły dawałbym 10 plusów jakbym mógł ;) Akurat przedwczoraj wróciłem z mroźnej, zimowej Gdyni i sam mam spory pakiet zdjęć z tego miasta, które jest jednym z moich ulubionych. Super architektura i świetny klimat. Pewnie też coś niedługo naskrobię.

  • tapioka

    Mam ogromny sentyment do Gdyni. Dzięki za art :)