BLOGCZEJNalpha

Moraskie meteoryty

Od czasu do czasu słyszymy, że gdzieś spadł meteoryt, czasami nawet deszcz meteorytów. Za każdym razem jest to większa lub mniejsza sensacja medialna. Kawałki skał z kosmosu, które upadły na naszą planetę znaleźć można niemal na całej Ziemi. Także w Polsce. ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465539/okounjyjz7vtrtu7a9zy.png) *Meteoryt żelazny* ## Skąd biorą się meteoryty Najpierw należy wyjaśnić co to są **meteoroidy**. Otóż, są to okruchy skalne różnych ciał niebieskich o rozmiarach od pyłu do 10m, poruszające się wokół Słońca. Gdy wpadną w naszą atmosferę rozgrzewają się i świecą. Ich świecące ślady to **meteory**. Potocznie nazywamy je spadającymi gwiazdami. Czasami zdarza się deszcz meteorów. Występuje gdy przez ziemską atmosferę przelatuje wiele meteorów na raz. W sierpniu, na półkuli północnej, podczas gdy Ziemia przecina orbitę Perseidów czyli roju meteorów związanych z kometą, co roku jesteśmy świadkami pięknego, kosmicznego zjawiska spadających gwiazd. Większość meteoroidów przechodząc przez atmosferę ulega całkowitemu unicestwieniu. A większe, którym uda się dotrzeć do ziemi nazywamy **meteorytami**. Można powiedzieć, że meteoryty to "gwiazdy", które spadły na ziemię. ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465601/qmrtc70xmowcnarlt9er.png) *Jacek Halicki Meteor sfotografowany w roju Perseidów* ## Morasko koło Poznania ### - Meteoryty W 1914 r żołnierze podczas wykopów we wsi Morasko niedaleko Poznania, na głębokości 0,5 m wykopali żelazną bryłę o wadze 77,5 kg. Sierżant prowadzący wykopy zorientował się, że jest to meteoryt. Znalezisko przekazano do muzeum. Tak zaczęła się eksploracja meteorytów w tym rejonie. Kolejny 78 kilogramowy wykopano w 1956 r. i 56 kilogramowy w 1992 r. Meteoryty znajdowane są tam do dziś. Ostatni okaz w ubiegłym roku wydobyli Andrzej Owczarzak i Michał Nebelski. Waży aż 271 kg i jest największym meteorytem w Polsce. Otrzymał imię Kruszynka. W marcu można go było oglądać w poznańskiej Pracowni Muzeum Ziemi Uniwersytetu Adama Mickiewicza. ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465731/txibcd2stsf6esezkmld.png) *Meteroryt Memorss, ok. 262 kg Morasko* ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465818/k2zxmeprumuc9oo4jrdo.png) *Fragment Meteorytu Morasko* ### - Kratery uderzeniowe i jeziora meteorytowe Kratery uderzeniowe to koliste zagłębienia powstałe w wyniku uderzenia meteorytu. Morawsko jest największym w Europie skupiskiem kraterów powstałych po uderzeniu meteorytów żelaznych. Powstały one ok. 5 tysięcy lat temu wskutek tzw. łańcuszkowego upadku meteorytów. Było to miej więcej w tym samym czasie, w którym powstawał starożytny Egipt i żył Człowiek Lodu. "Wygląda na to, że to, co spadło 5 tys. lat temu na Morasku pochodzi z pasa asteroid znajdującego się między Marsem a Jowiszem - to jest taki +śmietnik+ zawierający resztki materii, która pozostała po stworzeniu Układu Słonecznego" -prof. Chwieduk (źr. Nauka w Polsce). Obecnie w niektórych kraterach są jeziora. Są to jeziora meteorytowe. ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465252/alsw6x2ovo09yxutrn1t.png) *Jezioro w kraterze uderzeniowym na Morasku pod Poznaniem* ### - Rezerwat przyrody W 1976 r. utworzono Rezerwat przyrody Meteoryt Morasko. Portal Nauka w Polsce podaje, że rezerwat jest "jednym z nielicznych znanych miejsc na świecie, gdzie obok siebie występują meteoryty i kratery uderzeniowe spowodowane przez ich upadek (...) Grupa siedmiu kraterów powstałych w wyniku upadku meteorytu położona jest na południowym stoku Góry Moraskiej (wysokość 154 m n.p.m.) - najwyższego wzniesienia w okolicach Poznania." ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465903/lohjm8rpsx92lwh7b0vv.png) *Krater wypełniony wodą.* *Rezerwat przyrody Meteoryt Morasko.* ## Łowcy skał z nieba Znalezienie meteorytu musi być pasjonujące. Świadomość, że znaleźliśmy cząstkę obcego ciała niebieskiego z dalekiego wszechświata zapewne na długo zapada w pamięć. Wiele osób szuka meteorytów hobbystycznie, często używając wykrywaczy metali. Najwdzięczniejszym terenem do poszukiwań są pustynie i śnieżne pola Antarktydy (oczywiście Antarktyda jest zarezerwowana wyłącznie dla naukowców). Na śniegu widać je najlepiej. Nauka o meteorach nazywa się meteorytyka. ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521465982/yrux6jqhhgxaafnjdzzk.png) *Antarktyda* ## Ile kosztują meteoryty Nie ma oficjalnego cennika. Są jak dzieła sztuki. Kruszynka, która jest własnością prywatną została wyceniona na 500 tys zł. Meteoryty można kupić także na allegro. Przykładowo 8 kilogramowy z Moraska wyceniono na 24 tys zł. Ale są też takie, które kupuje się na kilogramy. ## Jak można rozpoznać meteoryt Meteoryty można rozpoznać bez specjalistycznego sprzętu. Charakterystyczne dla nich są: - Skorupa optopieniowa - najczęściej czarna. Wygląda to tak jakby "kamień" oblany był stopioną i zastygłą warstwą. - Okrągławe, niewielkie zagłębienia na ich powierzchni powstałe w wyniku przechodzenia przez atmosferę. Fachowo zwane są regmagliptami. ![obraz.png](https://res.cloudinary.com/hpiynhbhq/image/upload/v1521466379/bsny7kpgdzlbiopc1qil.png) *Meteoryt żelazny* Dzięki badaniu meteorytów poznajemy bliżej kosmos, nowe minerały oraz informacje, które również mogą przełożyć się na wiedzę o naszej planecie. Wszystkie zdjęcia pochodzą z Wikipedii. Źródła: https://pl.wikipedia.org/wiki/Morasko_(meteoryt)#cite_note-9 https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezerwat_przyrody_Meteoryt_Morasko https://pl.wikipedia.org/wiki/Meteoryt https://astropolis.pl/topic/62036-znale%C5%BAli-nowe-ogromne-okazy-moraska-wa%C5%BC%C4%85-180-kg-i-271-kg/ http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C28600%2Cw-poznaniu-mozna-ogladac-najwiekszy-w-polsce-meteoryt.html Pozdrawiam, @tapioka :)

KOMENTARZE

  • mmmmkkkk311

    I just upvoted You! (Reply "STOP" to stop automatic upvotes). Do społeczności: Jeżeli uważasz że głos został przyznany niesłusznie, przedstaw krótkie uzasadnienie w odpowiedzi do tego komentarza.

  • deltor

    Szkoda że żyjemy w dzikim kraju i tak bardzo utrudnia się nam życie. Poszukiwanie meteorytów i nie tylko przy użyciu wykrywacza metalu jest bardzo problematyczne. Można trafić za to za kratki.

  • wrestlingworld

    chciałbym na żywo kiedyś zobaczyć jak spada niewielki meteoryt, najlepiej gdzieś w terenie niezabudowanym, koło mnie jest sporo takich obszarów

  • deepresearch

    Byłem przy tym jeziorku Morasko, na studiach rozmawialiśmy o jeziorach kraterowych. Magiczne miejsce.

    Pozdrawiam!

  • lajt

    Ciekawy artykuł, jesteś godny obserwowania :p
    Pozdrawiam :)

  • astromaniak

    Świetny artykuł :) Zachęcam do dodania do niego tagu #pl-kosmos

  • gradzio

    Lubie oglądać latem spadające meteoryty. Sierpień i na jesieni listopad najlepsza pora na oglądanie.

  • shogunma

    Świetny materiał. Spore te nasze meteoryty.