BLOGCZEJNalpha

Krwią zamiast farb propaganda maluje swoje obrazy.

Tak jak dziś był 26 kwietnia... 1937 roku.

Pierwszy bombowiec Heinkel He 111 z niemieckiego Legionu Condor zaatakował ok. 16:30 zrzucając bomby, których celem był most na rzece Oca, szlaki komunikacyjne i wycofujące się z frontu oddziały Frontu Ludowego - bez powodzenia. Dwa kolejne ataki mniejszych grup bombowców również nie zniszczyły mostu. Czwarta i piąta grupa niemieckich bombowców osłanianych przez włoskie myśliwce ok. 18 zrzuciła bomby na miasto Gernika. To był początek zagłady. Ok. 18:30 trzy eskadry niemieckich bombowców Junkers Ju 52 z legionu Condor kolejno podchodziły falami zasypując miasto bombami burzącymi i zapalającymi. W wyniku bombardowania i pożarów zniszczonych zostało i spłonęło ponad 70% powierzchni miasta. Nieznana jest dokładna liczba ofiar.
Wojna domowa w Hiszpanii... To był mroczny czas - zarówno siły republikańskie jak i narodowe generała Franco dopuszczały się bestialskich czynów i mordów w imię idei politycznych, które im przyświecały. Dla Niemiec sojusznika wojsk narodowościowych był to poligon dla lotnictwa. Tam piloci Legionu Condor wchodzącego w skład niemieckiej Luftwaffe uczyli się nalotów bombowych na miasta. Tam również uczyli się ataków na szlaki komunikacyjne by z niskiego pułapu ogniem broni maszynowej myśliwców dziesiątkować kolumny wojskowe i cywilów tak by sparaliżować ruch na drogach. Dwa lata później ta sprawdzona w Hiszpanii taktyka została zastosowana przez Niemców podczas agresji na Polskę. Wojna totalna - zagłada, śmierć i zniszczenie.

On nazywał się Pablo Ruiz Picasso był pacyfistą i sympatykiem komunistów. Był również malarzem. W 1937 roku na zlecenie rządu republikańskiego namalował monumentalny obraz o wymiarach 349 × 776 cm, olej na płótnie Guernika - Wezwanie przeciwko wojnie

.

00.jpg

Obraz miał być wystawiony w 1937 roku na wystawie światowej w Paryżu w pawilonie hiszpańskim. Miał być milczącym hołdem dla zniszczonej Gerniki i niemym protestem przeciwko okrucieństwu wojny. Ludzie wstrząśnięci tragedią miasta poszli o krok dalej. Obraz stał się nie tylko dziełem sztuki, stał się również antywojennym i antyfaszystowskim symbolem. Artystycznym manifestem do dziś żywym i niezmiennie niosącym przez lata przesłanie przeciwko wojnie i faszyzmowi.


https://steemitimages.com/DQmaUki2fpiKS9VJwY96Q3piTbgRhmeunfRNGyJ68vipc9c/12.jpg

Jak to się stało, że nieznane miasteczko, jedno z wielu zniszczonych podczas tej bratobójczej wojny domowej stało się tak szeroko rozpoznawalnym i znanym symbolem ?

Propaganda moi drodzy... To propaganda uczyniła obraz Guernica tym czym jest dziś.

Miasteczko było strategicznie ważne dla wojsk republiki. Most, którym wycofywały się z frontu wojska baskijskie, dwie fabryki broni, fabryka amunicji, stacja kolejowa - ważny punkt komunikacyjny w przerzucaniu sił i zapasów na potrzeby frontu. Koszary - stacjonujące jednostki wojskowe to wszystko czyniło z miasteczka militarny cel strategiczny i tak potraktowali je Niemcy. Takie cele podczas wojny się niszczy. Nikogo nie powinno więc dziwić, że Gernika została zbombardowana, zginęli ludzie, ponad połowa miasta legła w gruzach. Obie strony konfliktu chciały skorzystać na tej tragedii rozkręcając wokół niej swoje machiny propagandowe.

Franco i Niemcy wyparli się bombardowania forsując wersję, że Gernika została zniszczona w wyniku podpalenia przez wycofujące się oddziały frontu ludowego. Przeżyli jednak świadkowie i ich świadectwo szybko obaliło tę wersję wydarzeń, przerzucając uwagę opinii międzynarodowej na wersje republikańską.

Republikanie w swoich komunikatach kładli nacisk na śmierć cywilów i zniszczenie miasta jako celu cywilnego i na tym dramacie skupiła się społeczność międzynarodowa. Gernika stała się symbolem okrucieństwa wojny i śmierci niewinnych.

Dziś jasne jest jak dużą rolę w powstaniu i pielęgnowaniu mitu Gernika - symbol okrucieństwa wojny odegrała propaganda i przedstawianie sytuacji w jedynie korzystny dla obu stron sposób. Obie strony dopuściły się manipulacji informacją tak by nastawić przeciwko oponentowi społeczność międzynarodową.

Dla Pablo Picassa ta wojenna tragedia okazała się impulsem, który wyrwał go z twórczej niemocy - mógł znowu malować, miał temat i wsparcie - Dora Maar. To ona tworzyła dla niego dokumentację fotograficzną pomocną mu w tworzeniu obrazu i nanoszeniu poprawek. Bardzo możliwe, że to właśnie czarno-biały charakter zdjęć skłonił Picassa do wyboru koloru dzieła - tworząc w czerni, bieli i szarościach przeniósł ekspresyjny charakter zdjęć na płótno. Dzięki temu dramatyzm krzyczy obrazami - wyjąca z rozpaczy kobieta z martwym dzieckiem, umierający wojownik ze strzaskanym mieczem, przerażone i ryczące zwierzęta i ludzie wznoszący ku niebu ręce w geście rozpaczy. Ludzie nie zrozumieli... Po wystawieniu obrazu na Picassa wylała się fala krytyki i dopiero środowisko artystyczne dostrzegło geniusz rażenia krzyczącymi z płótna symbolami. Z czasem odbiór dzieła stał się dojrzalszy i ludzie zrozumieli przesłanie Picassa, które do dziś jest symbolem antywojennej retoryki społeczności międzynarodowej.

https://steemitimages.com/DQmQjNCfhH1u9WrUvtjq3uLgRNGcwjWqQiwJ3n3WmQ5KXwE/01.jpg https://steemitimages.com/DQmPNVNLj4e4NVXFThv3XhvFcEEaD8UTs3Ht7C1Yfg8ZZv3/02.jpg

Czy "Guernica" jest obrazem propagandowym? Z pewnością tak! To człowiek uczynił z niej narzędzie propagandy wykorzystując jej artystyczne walory i przesłanie jakie niesie światu.

Obraz przechowywany jest w Muzeum Narodowym Centrum Sztuki Królowej Zofii w Madrycie.
Kopia obrazu w formie muralu znajduje się w mieście Gernika.

03.jpg

Inna kopia wystawiona jest jako ostrzeżenie przed okrucieństwem wojny w kwaterze głównej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Organizacji międzynarodowej, która do dziś wysyła błękitne hełmy by rozdzielać walczące strony na całym świecie.

Tekst zgłaszam do konkursu tematygodnia #26 jako nawiązanie do tematu nr 2: Brak tchu.

Bibliografia

  • Xabiera Irujo, Gernika. 26 de abril de 1937
  • Publikacje promocyjne - Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia

Zdjęcia - Wikimedia

KOMENTARZE

  • cezarys

    Świetnie wyważony tekst. Bez nachalnej propagandy i emocjonalnego szantażu. Nie ukrywam, że w hiszpańskiej wojnie domowej zapewne zasilałbym szeregi Karlistów. Na szczęście nie ma takiej potrzeby, i oby nigdy nie było.